Galary z Łączan płynące Wisłą, sól spławiana do Oświęcimia i Chrzanowa, przedwojenne autobusy na ziemi olkuskiej i piwo przewożone koleją między dyrekcjami krakowską i katowicką. Tegoroczne, jubileuszowe Forum Regionalne poświęcamy temu, jak przez wieki podróżowano i przewożono towary na pograniczu Małopolski i Górnego Śląska.
Od dziesięciu lat Forum zajmuje się historią ziem, których dziejów nie da się opowiedzieć z perspektywy jednego regionu. Przy jednym stole spotykają się naukowcy, muzealnicy i pasjonaci, którzy na własną rękę badają i dokumentują historię swoich miejscowości. W poprzednich latach przyglądaliśmy się m.in. wzorom haftów na gorsetach, dawnym rzemieślnikom i zapomnianemu dziś Zagłębiu Krakowskiemu. W tym roku hasło brzmi „Koleją, rzeką, drogą…: transport, komunikacja, infrastruktura transportowa Małopolski i Górnego Śląska”.
Pierwszy dzień obrad odbędzie się w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Chrzanowie, drugi, w Małopolskim Muzeum Pożarnictwa w Alwerni, gdzie wystąpienia zakończymy zwiedzaniem muzeum. Teksty wszystkich wystąpień trafią do publikacji pokonferencyjnej.
Forum przygotowujemy razem z Miejską Biblioteką Publiczną w Chrzanowie i po raz pierwszy z Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”.
Zapisy
Udział w Forum jest bezpłatny, obowiązują zapisy przez formularz na stronie MBP w Chrzanowie: Zgłoszenie uczestnictwa. W formularzu wybierzesz dzień (lub oba dni), rodzaj posiłku oraz zaznaczysz, czy potrzebujesz przejazdu na trasie Chrzanów–Alwernia.
Program
19 listopada 2026 r. (czwartek)
Miejska Biblioteka Publiczna w Chrzanowie, ul. Władysława Broniewskiego 10C, Chrzanów
- 9.30–10.00 – Rejestracja
- 10.00–10.15 – Powitanie
- 10.15–10.45 – Mateusz Moczulski, „Etnograficzne relacje i obrazy przemieszczania się koleją, rzeką i drogą mieszkańców Małopolski Zachodniej od XIX wieku”
- 10.45–11.15 – Aleksander Babiński, „Wpływ kolei na rozwój urbanistyczny Oświęcimia w okresie galicyjskim”
- 11.15–11.45 – Stanisław Garlicki, „Jak niegdyś sól Wisłą do Oświęcimia i Chrzanowa zaciągano”
- 11.45–12.15 – Przerwa kawowa
- 12.15–12.45 – Krzysztof Brandys, „170 lat kolei w Chrzanowie – i co nam dziś z tego?”
- 12.45–13.15 – Jacek Cwetler, „Stacja Dziedzice”
- 13.15–13.45 – Robert Garstka, „Stacyjka. Przeznaczenie, zmiana i architektoniczne ciekawostki”
- 13.45–14.30 – Lunch
- 14.30–15.00 – Zakończenie
20 listopada 2026 r. (piątek)
Małopolskie Muzeum Pożarnictwa w Alwerni, ul. Korycińskiego 6a, Alwernia
- 9.30–10.00 – Rejestracja
- 10.00–10.15 – Powitanie
- 10.15–10.45 – Wiesława Jarguz, „Galary z Łączan jako środek transportu Wisłą – spojrzenie historyczne”
- 10.45–11.15 – Grzegorz Orłowski, „Rzeka Wisła w twórczości Tadeusza Chrzanowskiego. W 20-tą rocznicę śmierci wybitnego humanisty”
- 11.15–11.45 – Norbert Karaś, „Komunikacja autobusowa w powiatach: olkuskim i będzińskim do 1945 r.”
- 11.45–12.15 – Przerwa kawowa
- 12.15–12.45 – Jacek Sypień, „Wsiąść do pociągu. Rola komunikacji kolejowej w rozwoju turystyki na ziemi olkuskiej do 1939 roku”
- 12.45–13.15 – Ariel Ciechański, „Transport piwa koleją w okresie międzywojennym na terenie dyrekcji krakowskiej oraz katowickiej PKP”
- 13.15–13.30 – Beata Szandor, Anna Łydka, Prezentacja wydawnictwa regionalnego „Ilcusiana”
- 13.30–14.00 – Zwiedzanie Małopolskiego Muzeum Pożarnictwa w Alwerni
- 14.00–14.45 – Lunch
- 14.45–15.00 – Zakończenie
Organizatorzy: Miejska Biblioteka Publiczna w Chrzanowie, Muzeum Małopolski Zachodniej w Wygiełzowie, Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”
Patronat honorowy: Marszałek Województwa Małopolskiego Łukasz Smółka, Członek Zarządu Województwa Małopolskiego Iwona Gibas, Marszałek Województwa Śląskiego Wojciech Saługa, Burmistrz Miasta Chrzanowa Robert Maciaszek, Wójt Gminy Babice Radosław Warzecha, Burmistrz Gminy Alwernia Beata Nadzieja-Szpila
Patronat medialny: Chrzanowska Telewizja Lokalna, „Przełom”
Więcej informacji: mbp.chrzanow.pl/forumregionalne
