„Przy Chłopskim Stole” to spotkanie w ramach projektu pt. „POLSKO-SŁOWACKA AKADEMIA TRADYCJI. Chronimy, upowszechniamy, udostępniamy” poświęcone dziedzictwu kulinarnemu oraz kulturze codzienności na pograniczu polsko-słowackim. W gronie badaczy, muzealników i praktyków kultury przyglądamy się temu, jak jedzenie – jego przygotowanie, wspólne spożywanie i towarzyszące mu zwyczaje – opowiadają o historii, tożsamości i stylu życia dawnych społeczności.
O czym będziemy rozmawiać
Tematyka prelekcji koncentruje się wokół tradycji kulinarnych, codziennych zwyczajów żywieniowych oraz kultury stołu na obszarze Polski i Słowacji. Prelegenci z muzeów i instytucji kultury pokażą m.in.:
- dawne potrawy mieszkańców regionów Liptowa i Orawy,
- jak kuchnia i jej wyposażenie mogą być źródłem wiedzy o życiu codziennym,
- sposoby wykorzystania dziedzictwa kulinarnego w edukacji muzealnej.
Szczególnie interesujące akcenty programu to:
- wystąpienie o menu weselnym z Bronowic,
- prelekcja poświęcona kuchni żydowskiej,
- opowieść o legendarnym chrzanowskim barze „Myśliwski”.
Program Konferencji „Przy chłopskim stole”
10.00 – 10.30 Rejestracja uczestników.
10.30 – 10.40
Otwarcie konferencji – pan Marek Bębenek – Dyrektor Muzeum Małopolski Zachodniej w Wygiełzowie, pani Beata Sanak Zastępca dyrektora ds. Merytorycznych.
10.40 – 11.00
Iveta Zuskinová PhDr, etnolog,Liptowskie Muzeum, „Každodenné a sviatočné jedlá obyvateľov Liptova v minulosti”.
11.00 – 11.20
Zofia Warciak, Kierownik Działu Upowszechniania i Promocji, oraz Magdalena Paś, edukator, Muzeum – Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy,„Na orawskim stole – jadło od święta i na co dzień”.
11.20 – 11.40
Ing. Silvia Vančová, Liptowskie Muzeum,„Chuť minulosti: Ochutnávky
v múzejnej pedagogike Liptovského múzea“.
11.40 – 12.00 Przerwa kawowa.
12.00 – 12. 30
Paulina Czajowska, Koło Gospodyń Wiejskich w Miękini, „Babka pieczonych ziemniaków po miękińsku”.
12.30-12.50
Elena Beňušová PhDr., etnolog, Liptowskie Muzeum, „Kuchyňa a jej inventár ako svedectvo o spôsobe života obyvateľov“.
12.50 – 13.10
Anna Sadło-Ostafin, archeolog i judaista, kustosz – Muzeum w Chrzanowie im. Ireny i Mieczysława Mazarakich,„Cymes, chała i pipki, czyli słów kilka
o kuchni żydowskiej”.
13.10 – 13. 30
Iveta Zuskinová PhDr, etnolog, Liptowskie Muzeum, “Stôl v roľníckom dome a jeho funkcia v živote rodiny”.
13.30-13.50
Kacper Śledziński, etnolog, Muzeum Małopolski Zachodniej w Wygiełzowie,
„Jadłospis Krakowiaków Zachodnich a menu Weselne z Bronowic”.
13.50-14.10
Kamil Bogusz, dyrektor Muzeum w Chrzanowie im. Ireny i Mieczysława Mazarakich, „Bar, do którego bez bata się nie wchodziło – historia legendarnego „Myśliwskiego” w Chrzanowie”.
14.10 – 15.30
„Dziczyzna w kuchni tradycyjnej” – Prelekcja i pokaz kulinarny Roberta Sowy, poczęstunek.
16.00 Zakończenie Konferencji pn. „Przy chłopskim stole”.
Punkt kulminacyjny – pokaz kulinarny Roberta Sowy
Zwieńczeniem konferencji będzie pokaz kulinarny w wykonaniu Roberta Sowy – znanego i cenionego szefa kuchni, restauratora, autora książek kulinarnych oraz osobowości telewizyjnej.
Robert Sowa od lat promuje polską kuchnię, łącząc tradycję z nowoczesnymi trendami. Jest właścicielem restauracji N31 Restaurant & Bar by Robert Sowa w Warszawie, wieloletnim jurorem ogólnopolskich konkursów kulinarnych oraz autorem popularnych programów telewizyjnych i radiowych o gotowaniu.
Jego pokaz będzie nie tylko kulinarną atrakcją, ale też inspirującym spotkaniem z pasją, doświadczeniem i smakiem polskiej tradycji.
Czym jest program Interreg
W ramach projektu pt. „POLSKO-SŁOWACKA AKADEMIA TRADYCJI. Chronimy, upowszechniamy, udostępniamy” zapraszamy na konferencję naukową pod nazwą „Przy chłopskim stole” poświęconą kulinarnemu dziedzictwu polsko-słowackiego pogranicza. Konferencja odbędzie się w piątek 24 października 2025 roku we Dworze z Drogini na terenie Parku Etnograficznego Krakowiaków Zachodnich.
Muzeum Małopolski Zachodniej w Wygiełzowie we współpracy z Liptowskim Muzeum w Przybylinie realizuje transgraniczny projekt pt. POLSKO-SŁOWACKA AKADEMIA TRADYCJI. Chronimy, upowszechniamy, udostępniamy. Projekt otrzymał dofinansowanie z Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Interreg Polska-Słowacja 2021-2027.
W ramach zaplanowanych prac partnerzy projektu podejmują kompleksowe działania na rzecz zwiększenia zrównoważonego wykorzystania w kulturze i turystyce pogranicza polsko-słowackiego mało znanego dziedzictwa materialnego i niematerialnego obu współpracujących regionów – Małopolski Zachodniej i Liptowa.
Projekt skierowany jest zarówno do mieszkańców z obszaru wsparcia projektu po polskiej i słowackiej stronie i do osób przyjezdnych odwiedzających oba kraje. Rozbudowana i odnowiona infrastruktura skansenu w Wygiełzowie i Przybylinie wraz z odświeżonymi ekspozycjami będzie dla nich nie tylko żywym świadectwem historii tych regionów i codziennego życia naszych przodków, ale i zachętą do aktywnego włączenia się w działania na rzecz kultywowania tradycji lokalnych oraz ochrony dziedzictwa.
Polsko-Słowacka Akademia Tradycji obejmuje szereg komplementarnych działań miękkich związanych z tradycjami pogranicza w tym rzemiosło, rękodzieło, kulinaria, stroje, folklor Małopolski Zachodniej i Liptowa. Realizowane będą głównie w odświeżonych przestrzeniach obu skansenów.