Św. Marcin

“Liście padają, drogę ściełają, dla Marcina wiatr je ścina”

Święty Marcin urodził się około 316 roku, w Panonii (tereny dzisiejszych Węgier). Imię jego zostało nadane przez ojca, na cześć boga wojny Marsa. Marcin był żołnierzem, odznaczającym się odwagą, ale także posłuszeństwem, uczynnością i pomocą potrzebującym. Wedle wspomnień, podczas pełnienia warty u bram miasta Amiens, Marcin zobaczył zziębniętego żebraka proszącego o jałmużnę. Bezzwłocznie oddał mu połowę swojego żołnierskiego płaszcza. Tej samej nocy, Marcinowi przyśnił się Chrystus odziany w ten sam płaszcz. Pod wpływem tego wydarzenia, Marcin wystąpił z wojska, przyjął chrzest, a następnie święcenia w roku 360. Dziesięć lat, po przyjęciu święceń, zaproponowano mu sakrę biskupią w Tours. Legenda głosi, iż Marcin przeciwny temu pomysłowi ukrył się w komórce pełnej gęsi. Jednak ptaki swoim głośnym gęganiem, zdradziły miejsce ukrycia przyszłego biskupa. Inna legenda wspomina, że Marcin po przyjęciu godności biskupiej, w okresie panującego głodu nakazał piec właśnie gęsi i rozdawać je mieszkańcom Tours. Będąc biskupem, zawsze stawał w obronie niewinnych, okazywał miłosierdzie biednym i chorym. Często podróżował, spotykając się z wiernymi, nauczając i nawracając ich. Biskup Marcin, zmarł 8 listopada podczas podróży duszpasterskiej. Jego ciało sprowadzono do Tours i pochowano 11 listopada.W ikonografii, święty Marcin przedstawiany jest w stroju biskupa albo żołnierza, oddającego połowę swojego płaszcza żebrakowi. Jego atrybutami są: gęsi, koń, księga, model kościoła, szata rozcięta na pół, żebrak u jego stóp. Święty Marcin, uważany jest za opiekuna m.in: żołnierzy, żebraków, jeźdźców, kowali, krawców, podróżników, właścicieli winnic.Na polskiej wsi, dzień ten wskazywał na ostateczne zakończenie prac polowych i połowów, czy sprowadzenie bydła z pastwisk. Święty Marcin traktowany był jako strażnik zgromadzonychjesiennych zasobów, patron listopadowego uboju bydła i gęsi. W Polsce, kult świętego Marcina najbardziej rozwinął się w Wielkopolsce. Szczególnie w tym regionie, w dzień świętego Marcina, pieczone są gęsi oraz rogale z makowa masą, zwane marcińskimi.

Opracownanie: Izabela Jarczyk

Ustawienia